Η συλλογή **Averno** (2006) της Λουίζ Γκλικ (Louise Glück) θεωρείται ένα από τα κορυφαία έργα της σύγχρονης ποίησης και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη βράβευσή της με το **Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2020**.
Το όνομα της συλλογής προέρχεται από τη λίμνη Αβέρνο στην Ιταλία, την οποία οι αρχαίοι Ρωμαίοι θεωρούσαν την **πύλη για τον Κάτω Κόσμο**.
### 1. Ο Μύθος της Περσεφόνης
Το κεντρικό θέμα του βιβλίου είναι η επανερμηνεία του μύθου της **Περσεφόνης**. Η Γκλικ δεν τον αφηγείται απλώς, αλλά τον χρησιμοποιεί για να εξερευνήσει:
* **Τον διχασμό:** Την ύπαρξη ανάμεσα σε δύο κόσμους (ζωή και θάνατος, καλοκαίρι και χειμώνας).
* **Τη σχέση μητέρας-κόρης:** Τη συναισθηματική πολυπλοκότητα μεταξύ της Περσεφόνης και της Δήμητρας.
* **Την απώλεια της αθωότητας:** Η αρπαγή της Περσεφόνης λειτουργεί ως μεταφορά για το τραύμα και την αναγκαστική ενηλικίωση.
### 2. Βασικές Θεματικές
* **Η Θνητότητα:** Η Γκλικ προσεγγίζει τον θάνατο όχι με φόβο, αλλά με μια σχεδόν απόκοσμη ηρεμία. Εξετάζει το σώμα ως κάτι προσωρινό και την ψυχή ως κάτι που "μεταναστεύει".
* **Η Απομόνωση:** Η αίσθηση του να είσαι μόνος, ακόμη και μέσα σε σχέσεις ή μέσα στην ίδια τη φύση.
* **Ο Κύκλος της Φύσης:** Ο χειμώνας και το φθινόπωρο κυριαρχούν, συμβολίζοντας την παρακμή και την παύση.
### 3. Το Ύφος της Γραφής
Η ποίηση της Γκλικ στο *Averno* είναι:
* **Λιτή και Αυστηρή:** Χρησιμοποιεί απλές λέξεις που όμως φέρουν τεράστιο βάρος. Δεν υπάρχουν περιττοί συναισθηματισμοί.
* **Φωνή "εκ των υστέρων":** Συχνά η ποιήτρια μιλά σαν να βρίσκεται ήδη σε έναν άλλο κόσμο, παρατηρώντας τη ζωή από απόσταση.
* **Σκοτεινή Διαύγεια:** Παρά τη ζοφερή θεματολογία, οι εικόνες της είναι πεντακάθαρες και τρομακτικά επίκαιρες.
### Γιατί θεωρείται σημαντικό;
Το *Averno* κατάφερε να κάνει το **προσωπικό τραύμα παγκόσμιο**. Η Σουηδική Ακαδημία εξήρε τη Γκλικ για τη φωνή της που, με "αυστηρή ομορφιά, καθιστά την ατομική ύπαρξη οικουμενική".
> **Tip:** Αν θέλετε να ξεκινήσετε την ανάγνωση, το ποίημα **"Οκτώβριος" (October)**, που ανοίγει τη συλλογή, είναι ένας από τους πιο δυνατούς στοχασμούς πάνω στην επιβίωση μετά από μια καταστροφή.
1.
Est-ce à nouveau Thiver, fait-il à nouveau froid. Frank n'a-t-il pas tout juste glissé sur la glace, n'a-t-il pas guéri, les graines du printemps n'ont-elles pas été semées ?
la nuit n'est-elle pas finie, en fondant, la glace n'a-t-elle pas inondé les étroites gouttières
mon corps n'a-t-il pas été sauvé, n'est-il pas en sécurité,
la cicatrice ne s'est-elle pas formée, invisible au-dessus de la blessure 1920
boos
la terreur et le froid, ne viennent-ils pas juste de prendre fin, le fond du jardin n'a-t-il pas été tourné et ensemencé geuda
Je me souviens de la terre, rouge et dense, en sillons secs, les graines n'ont-elles pas été semées, les vignes n'ont-elles pas gravi le mur méridional
je ne peux entendre ta voix à cause des plaintes du vent, sifflant sur la terre nue
nd
je me fiche désormais du son qu'il fait
200
quand m'a-t-on privée de ma voix, quand cela a-t-il paru vain de décrire ce son
le son qu'il fait ne peut changer ce qu'il est -
la nuit n'est-elle pas finie, la terre n'était-elle pas en sécurité lorsqu'elle fut ensemencée ?
n'avions-nous pas semé les graines, ne sommes-nous pas utiles pour la terre,
et les vignes, furent-elles vendangées ?
2
Βεβαίως — σου δίνω μια προσεγμένη, ποιητική απόδοση στα ελληνικά, κρατώντας τον τόνο και τη ρυθμική αγωνία του πρωτοτύπου:
---
Μήπως είναι πάλι χειμώνας; κάνει πάλι κρύο;
Ο Φρανκ δεν γλίστρησε μόλις στον πάγο; δεν γιατρεύτηκε;
Οι σπόροι της άνοιξης δεν έχουν ήδη σπαρθεί;
Η νύχτα δεν τελείωσε;
Καθώς έλιωνε, ο πάγος δεν πλημμύρισε τα στενά λούκια;
Το σώμα μου δεν σώθηκε; δεν είναι ασφαλές;
Η ουλή δεν σχηματίστηκε, αόρατη πάνω από το τραύμα;
Ο τρόμος και το κρύο δεν μόλις έληξαν;
Το πίσω μέρος του κήπου δεν έχει οργωθεί και σπαρθεί;
Θυμάμαι τη γη — κόκκινη και πυκνή,
σε αυλάκια ξερά.
Οι σπόροι δεν σπάρθηκαν;
Τα αμπέλια δεν ανέβηκαν στον νότιο τοίχο;
Δεν μπορώ ν’ ακούσω τη φωνή σου
από τα παράπονα του ανέμου,
που σφυρίζει πάνω από τη γυμνή γη.
Δεν με νοιάζει πια ο ήχος που κάνει.
Πότε μου αφαιρέθηκε η φωνή;
Πότε φάνηκε μάταιο να περιγράψω αυτόν τον ήχο;
Ο ήχος που κάνει δεν μπορεί ν’ αλλάξει αυτό που είναι—
Η νύχτα δεν τελείωσε;
Η γη δεν ήταν ασφαλής όταν σπάρθηκε;
Δεν είχαμε σπείρει τους σπόρους;
Δεν είμαστε χρήσιμοι για τη γη;
Και τα αμπέλια — τρυγήθηκαν άραγε;
---
Αν θέλεις, μπορώ να σου κάνω και μια πιο «ελεύθερη» λογοτεχνική απόδοση ή να το προσαρμόσουμε σε μορφή αφίσας/εικαστικού όπως κάνεις συνήθως.
Ωραία — σου ετοιμάζω μια πιο ελεύθερη, λογοτεχνική απόδοση, πιο συμπυκνωμένη και με έντονη ποιητική ροή, ώστε να στέκεται και ως αυτόνομο έργο (π.χ. για αφίσα):
ΟΚΤΏΒΡΗΣ
Μήπως γύρισε πάλι ο χειμώνας;
Μήπως το κρύο δεν έφυγε ποτέ;
Ο Φρανκ γλίστρησε στον πάγο —
μα δεν σηκώθηκε; δεν γιατρεύτηκε;
Δεν σπείραμε ήδη την άνοιξη;
Η νύχτα δεν τελείωσε;
Ή μήπως απλώς έλιωσε σε νερό
και κύλησε σιωπηλά στα στενά λούκια;
Το σώμα μου σώθηκε — λένε.
Είναι ασφαλές — λένε.
Κι όμως, η ουλή υπάρχει,
αόρατη, πεισματική,
πάνω απ’ το τραύμα.
Ο τρόμος; το κρύο;
Μήπως μόλις τώρα αποχώρησαν;
Μήπως ο κήπος στο βάθος
οργώθηκε, σπάρθηκε,
περιμένει;
Θυμάμαι τη γη:
κόκκινη, βαριά,
σπασμένη σε ξερά αυλάκια.
Σπείραμε — δεν σπείραμε;
Τα αμπέλια δεν ανέβηκαν στον νότο,
να πιαστούν απ’ το φως;
Και όμως —
δεν ακούω τη φωνή σου.
Ο άνεμος τη σκεπάζει,
σφυρίζοντας πάνω στη γυμνή γη.
Και τώρα — δεν με νοιάζει πια ο ήχος.
Πότε χάθηκε η φωνή μου;
Πότε έγινε μάταιο
να ονομάζω αυτό που ακούω;
Γιατί ο ήχος
δεν αλλάζει αυτό που είναι.
Πες μου—
η νύχτα τελείωσε;
η γη είναι ασφαλής όταν σπέρνεται;
Δεν σπείραμε;
Δεν ανήκουμε σ’ αυτή τη γη;
Και τα αμπέλια—
θα τρυγηθούν ποτέ;
Αν θέλεις, μπορώ να το κάνω αμέσως και σε μορφή αφίσας Α4 με εικαστική κατεύθυνση (τύπου Μαφάλντα ή πιο ποιητικό/συμβολικό), όπως δουλεύεις συνήθως.
Un jour il a changé, il s'est durci, ne lui demande pas de répondre à nouveau.
Un jour comme un jour en été.
Exceptionnellement fixe. Les longues ombres des érables presque mauves sur les sentiers de gravier. Et dans la soirée, la chaleur. La nuit comme une nuit en été.
Cela ne me fait aucun bien ; la violence m'a changée.
Mon corps s'est refroidi comme les champs dénudés; à présent il n'y a que mon esprit, prudent et fatigué, et le sentiment d'être testée.
Une fois de plus, le soleil se lève comme il se levait en été: abondance, baume après la violence. changé, après que
Un baume après que les feuilles ont les champs
ont été moissonnés et retournés.
Dis-moi que c'est cela le futur, Je ne te croirai pas. Dis-moi que je suis en vie, Je ne te croirai pas.
2.
L'été après l'été s'est achevé. baume après la violence: cela ne me fait aucun bien de me faire du bien à présent; la violence m'a changée.
Lever du jour. Les basses collines scintillent ocre et opalines, même les champs scintillent. Je sais ce que je vois; un soleil qui pourrait être le soleil d'août, qui renvoie tout ce qui a été dérobé
Tu entends cette voix ? C'est la voix de mon esprit; tu ne peux toucher mon corps à présent.
293 σελίδα
Ποιητική ΑΙ απόδοση
Μια μέρα άλλαξε, σκλήρυνε·
μην του ζητάς να απαντήσει ξανά.
Μια μέρα σαν όλες, καλοκαιρινή.
Ασυνήθιστα ακίνητη. Οι μακριές σκιές των σφενδάμων,
σχεδόν μωβ, πάνω στα χαλίκια των μονοπατιών.
Και προς το βράδυ, η ζέστη.
Η νύχτα σαν νύχτα καλοκαιριού.
Δεν μου κάνει καλό αυτό·
η βία με έχει αλλάξει.
Το σώμα μου πάγωσε σαν γυμνωμένα χωράφια·
τώρα απομένει μόνο το πνεύμα μου,
προσεκτικό και κουρασμένο,
και η αίσθηση πως δοκιμάζομαι.
Και πάλι ο ήλιος ανατέλλει
όπως ανέτελλε το καλοκαίρι:
αφθονία, ένα βάλσαμο μετά τη βία—
αλλαγμένη, αφού τα φύλλα και τα χωράφια
θερίστηκαν και αναποδογυρίστηκαν.
Πες μου πως αυτό είναι το μέλλον—
δεν θα σε πιστέψω.
Πες μου πως είμαι ζωντανή—
δεν θα σε πιστέψω.
2.
Το καλοκαίρι μετά το καλοκαίρι τελείωσε.
Βάλσαμο μετά τη βία:
δεν μου κάνει πια καλό να μου κάνουν καλό·
η βία με έχει αλλάξει.
Χάραμα.
Οι χαμηλοί λόφοι λαμποκοπούν, ώχρες και οπαλίνες,
ακόμη και τα χωράφια σπινθηρίζουν.
Ξέρω τι βλέπω:
έναν ήλιο που θα μπορούσε να είναι ο ήλιος του Αυγούστου,
που επιστρέφει ό,τι είχε αφαιρεθεί.
Ακούς αυτή τη φωνή;
Είναι η φωνή του νου μου·
το σώμα μου δεν μπορείς πια να το αγγίξεις.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου